Programa honen helburua da bizipen traumatikoak, araugabetzeak, segurtasun emozionalik eza eta disoziazioa konpontzea, eta zailtasun horiek, hain zuzen, programaren hartzaile diren haur eta nerabeen jokabideen atzean daude.
Esku hartze egituratu baten bidez, familia espezializatuak talde teknikoekin eta ardura duen administrazioarekin adostutako esku hartze plana garatuko du, etengabeko ebaluazioa eta esku hartzen duten eragile guztiekiko koordinazioa bermatuz.
Programa hau osasun mentaleko arazoak edo jokabide zein egokitzapen arazoak dituzten 7 eta 18 urte bitarteko haur eta nerabeentzat da, gaur egun harrera egoitzetan daudenentzat.
Haur horiek jasandako kaltea egokitzapen traumatiko, disoziazio, araugabetze eta segurtasun emozionaleko arazoen bidez adierazten da, eta horrek jokabide edo osasun mentaleko arazo larriak dakartza. Sintomatologia hau guztia ezbehar goiztiarrek, trauma eta tratu txarrek eta hausturaz, aldaketaz eta ezegonkortasunez betetako bizi prozesu batek sortutako ondoezaren agerpen bezala ulertu behar da.
Premia bereziak dituzten adingabeei zuzenduta egoteaz gain, funtsezko ezaugarria da haur horiek hartuko dituzten familiek eguneroko bizitzan eta etxean bertan konponketa lan hori egin ahal izateko kualifikazio profesionala izan behar dutela.
Harrera familiaren laguntza espezializatuaren bidez, familia horretan onartu eta txertatuta, eta lantalde teknikoak egiten duen esku hartze egituratuaren bidez. Era horretan, laguntzarako eta zailtasunak konpontzeko giroa sor daiteke.
Babesgabetasun egoeran dauden haur eta nerabeen egoera eta behar desberdinek, aldi berean, horiei heltzeko modu desberdinak dakartzate. Gaztela eta Leongo Juntak egindako sailkapenak dauden harrera espezializatu guztien ereduen ezaugarriak ulertzen laguntzen digu.
Horrela, babesik gabe dauden eta osasun fisiko edo desgaitasun intelektualeko arazoak dituzten adingabeak, bateratze prozesuak, anai-arreba taldeak edo harrera familien aldetik ZAINTZA BEREZIA behar duten bestelako egoera batzuk daude, nahiz eta familia horien aldetik funtzio tekniko konplexurik behar ez izan.
Beste kasu batzuetan, ordea, hala nola programa honetan aztertzen ditugunetan, egokitzapen eta jokabide zailtasun larriek eta neska-mutilen osasun mentaleko arazoek funtzio tekniko sakonak behar dituzte, trauma konpontzeko eta jokabidea lantzeko moduan zentratuta. Eta horiek guztiak harrera espezializatuko lana egiten dutenen esku geratzen den PRESTAKETA BEREZIA izeneko harreraren oinarrian daude.
Hauxe da AFE-EPren elementu bereizle bat: harrera familiek egin beharreko funtzio tekniko ugariak. Funtzio horiek bermez egin ahal izateko, programa egituratu eta intentsitate handiko baten bidez familiak aholkatzen eta orientatzen dituen talde teknikoaren laguntza etengabea behar da.
Berariaz, honako hauek dira laguntza horiek:
- Talde teknikoaren etengabeko laguntza teknikoa eta intentsitate handiko jarraipena.
- Haien beharretara egokitzen den etengabeko formazioa.
- Astean behin bilerak egingo dira familien artean eta profesionalekin, helburuak eta zailtasunak lantzeko.
- Esku hartzea gidatzen duen programa egituratua.
- Elkarren arteko laguntza, arnasa hartzeko aukerarekin, harrera familien artean.
- Familia biologikoarekiko bitartekaritza.
- Gainera, ordainsari bat jasotzen dute beren funtzio teknikoengatik.
Familiek laguntza ekonomikoa jasotzen dute, kasu horietan egin behar dituzten funtzio teknikoengatik, eta haurren mantenu gastuengatik ere jasotzen dute laguntza. Parte hartzen duen erkidego edo probintzia bakoitzean ordainsari espezifikoak daude, eta autonomia erkidegoek beraiek egingo dituzten aurkezpenetan azalduko dira.
Familia harrera gehienbat borondatezkoa da Espainian, eta lan ordezkaezina betetzen du, egoitza harrerak bezalaxe. Hala ere, prestaketa bereziko harrera espezializatua kalte emozional larria duten neska-mutilen profil jakin batera zuzenduta dago, eta horrenbestez, hartutako haur edo nerabeak zaintzeaz gain, prestakuntza eta esperientzia baldintza tekniko batzuk ditu zehaztuta, bai eta funtzio tekniko batzuk ere.
Horregatik guztiagatik, prestaketa bereziko familia harrera espezializatua egiteko ezinbestekoa da haurrak etxean hartuko dituzten eta horretarako esperientzia duten profesionalak edukitzea. Horrek guztiak dedikazio tekniko handia eskatzen du. Eta, beraz, ekonomikoki babestu behar da, soldata egokiarekin.
Jokabide edo egokitzapen arazoak dituzten neska-mutilen kaltea konpontzeko egin beharreko lan intentsibo, planifikatu eta bideratuak erakutsi du, tratu indibidualizatua eskaintzeko beharraz gain, harrera familiaren etxean espazio egokia izateko beharra ere badagoela, neska-mutilek tentsio fisiko eta emozionaleko uneak arindu ahal izan ditzaten, bertan atseden hartu ahal izateko moduko gunerik ez izateagatik areagotzen zaien agresibitate eta/edo gatazka minimizatzeko.
Familia bakoitzeko mutil edo neska bakarra artatzeko planteamendu hau bateragarria da elkarrekiko lankidetzarekin eta, tarteka, programako beste familia hartzaile batzuetako haurrak hartzearekin. Besteak beste, familia batek arnasa behar duenean, bizikidetzan izandako intentsitate handiko egoera baten ondorioz.
Esperientziak erakutsi du familia edo pertsona bakar batek programa honetan hartutako adingabeen ratioa handitzeak nabarmen areagotzen duela planteatzen den funtzio errehabilitatzaile eta teknikoa bete ezin izateko arriskua, eta, horrenbestez, harremana hausteko arriskua areagotzen duen faktorea da.
Familiako helduetako batek gutxienez ezarritako formazio homologatua egiaztatu behar du, bai eta haurren arloan 2 urteko lan esperientzia eta formazio espezifikoa ere, eta, era berean, baldintza teknikoak, ekonomikoak eta soziolaboralak onartu beharko dira. Gainera, balorazio psikosozialeko prozesu bat osatu behar dute, funtzio horiek bermez betetzeko prestatuta ote dauden erabakitzeko.
Familia eredu guztiak dira bateragarriak zeregin honekin, eta funtsezkoena da gutxienez kide batek aurreko formazio eta esperientzia baldintzak betetzea. Pertsona bakar bat ere harrera familia espezializatua izan daiteke, baina formazio eta esperientzia baldintza berak bete behar ditu.
Bai. Familia harrera espezializatuak bikoteko bi kideen konpromisoa eskatzen du, eta biek hartu behar dute beren gain mutilaren edo neskaren zaintzaren eta arretaren ardura. Halere, formazio homologatua eta lan esperientzia egiaztatzen dituen pertsonak bete beharko ditu ezarritako funtzio teknikoak. Baina funtsezkoa da bikote bateko bi kideak ados egotea harreran.
Bai. Borondatezko familia harreran, erabilera komuneko irizpide bat da hartu beharreko haur edo nerabea hautagai den familiako seme-alabak baino gazteagoa izatea adinez. Irizpide hori, ordea, ez zaio familia harrera espezializatuari aplikatzen, kontuan hartuta aukera guztiak baliozkoak izan daitezkeela eta programak denei ematen diela babesa: hartutako neska-mutilei zein seme-alaba propioei.
Izan ere, errealitate hau ohiko profila da eskaintzen diren familietan, batzuk seme-alaba txikiagoak dituztenak baitira, edo seme-alabak eduki nahi dituztenak.
Familia batzuek diote familia harrera espezializatuak aukera eman diela beren seme-alaben zaintza eta familia harrera espezializatua bezalako lan tekniko baten garapena bateragarri egiteko.
Familia harrera espezializatuaren iraupena kasu bakoitzean definitzen den harrera modalitatearen araberakoa da. Beraz, bi urte arteko iraupena izan dezake (aldi baterako harrera) edo hortik gora, zehaztugabe (harrera iraunkorra).
Horrelako egoerak pairatu dituzten eta kalte horiek dauzkaten haurrekin lan egiteak batzuetan ahalik eta malgutasun handiena eskatzen du harreraren iraupena luzatzeko edo murrizteko, betiere adostasuna bilatuz eta harrerako pertsonaren eta familia biologikoaren beharren eta bilakaeraren arabera.
Bai. Familia batzuek, harrera bat amaitzen denean −emantzipazioan lagundu zaielako edo itzuli edo utzi egin dutelako−, beste harrera bat hasi ohi dute.
Programako neska-mutilek, oro har, familia biologikoarekin harremana eta bisitak izaten dituzte. Truke guneetan bi familiak egotea eta neskaren edo mutilaren egoerari buruzko informazioa helaraztea sustatzen da. Gainera, harrera espezializatu osoan zehar, hartzaileek familia biologikoarekin harreman egituratuak izaten dituzte, haurren edo nerabeen egoeraren berri emateko. Esperientziak erakutsi digu, familiak ezagutuz doazen heinean, adeitasun eta errespetuzko harremana sortzen dela.